اندازه گیری دقیق بطری، یکی از مهم ترین مراحل پیش از طراحی و تولید لیبل شرینک است. اسلیو شرینک برخلاف لیبل های پشت چسب دار که معمولاً روی بخش مشخصی از بدنه بطری قرار می گیرند، تمام محیط بطری را در بر می گیرد و پس از اعمال حرارت، متناسب با فرم ظرف جمع می شود. به همین دلیل است که اگر عرض یا ارتفاع اسلیو به درستی محاسبه نشود، لیبل ممکن است پس از عبور از تونل حرارتی، دچار چروک، کشیدگی، تغییر فرم یا پوشش ناقص شود. اسلیو شرینک در واقع یک لیبل تمام بدنه است که با اعمال حرارت، به شکل ظرف نزدیک می شود و آن را به صورت 360 درجه پوشش می دهد. در این نوشته می کوشیم نحوه اندازه گیری لیبل شرینک بطری را با استفاده و بدون استفاده از فرمول، مورد بررسی قرار دهیم.

برای اندازه گیری لیبل شرینک بطری چه اندازه هایی لازم است؟

به طور کلی دو اندازه اصلی برای تعیین ابعاد اسلیو مورد نیاز است: عرض لیبل در حالت دور تا دور بطری و ارتفاع لیبل. عرض مربوط به میزان محیطی است که لیبل باید پس از شرینک شدن پوشش دهد و ارتفاع مشخص می کند لیبل چه مقدار از ارتفاع بطری را می پوشاند.

برای بطری های کاملاً گرد می توان محیط را از روی قطر محاسبه کرد. اگر قطر بطری مشخص باشد، محیط از این فرمول به دست می آید:

محیط بطری= قطر × ۳.۱۴

برای مثال اگر قطر بزرگ ترین قسمت بدنه بطری ۷ سانتی متر باشد، محیط آن تقریباً ۲۱.۹۸ سانتی متر خواهد بود. این عدد نقطه شروع محاسبه عرض اسلیو است. در عمل باید با توجه به نوع فیلم، میزان جمع شوندگی و مشخصات تولید، تلرانس و مقدار مناسب برای هم پوشانی نیز در نظر گرفته شود. برخی راهنماهای تخصصی برای محاسبه اولیه، حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد فضای اضافی را برای هم پوشانی و جمع شوندگی پیشنهاد می کنند.

روش اندازه گیری محیط بطری بدون استفاده از فرمول

اگر بطری گرد نیست یا شکل آن به گونه ای است که محیط آن را نمی توان به طور دقیق با اندازه گیری قطر به دست آورد، می توان از یک روش ساده و کاربردی استفاده کرد. یک نوار کاغذی باریک را دور بطری، دقیقاً در محلی که قرار است لیبل قرار بگیرد، پیچید. محل برخورد دو انتهای کاغذ را علامت زد و سپس کاغذ را باز کرد و فاصله ابتدا تا علامت را با خط کش اندازه گرفت.

این روش به خصوص برای بطری های بیضی، چندضلعی یا بطری هایی که فرم بدنه آن ها کاملاً استاندارد نیست، کاربردی است. روش اندازه گیری با کاغذ نیز به عنوان یک روش عملی برای تعیین عرض لیبل روی ظروف توصیه شده است.

اندازه گیری بیشترین مقدار قطر بطری

برای بطری های گرد، یکی از اشتباهات رایج این است که قطر قسمت بالایی یا پایینی بطری اندازه گیری شود؛ در حالی که بیشترین مقدار قطر بدنه در بخش دیگری قرار دارد. برای تعیین ابعاد اسلیو باید قسمت های مختلف بطری را بررسی کرد و بیشترین قطر موردنیاز برای پوشش اسلیو را در محاسبات در نظر گرفت.

این موضوع برای اندازه گیری بطری هایی که بدنه آن ها از پایین باریک تر و در بخش میانی پهن تر است اهمیت زیادی دارد. اگر اسلیو براساس قسمت باریک بطری طراحی شود، ممکن است در قسمت پهن تر فضای کافی برای قرارگیری صحیح نداشته باشد.

نحوه تعیین ارتفاع لیبل شرینک

ارتفاع اسلیو شرینک نیز باید براساس محدوده ای که قرار است روی بطری پوشش داده شود تعیین شود. اگر هدف پوشش کامل بدنه باشد، فاصله بین نقاط شروع و پایان پوشش باید اندازه گیری شود. در صورتی که قرار است اسلیو از روی شانه بطری تا نزدیک کف امتداد داشته باشد، باید ارتفاع واقعی همین محدوده اندازه گیری شود.

در این مرحله بهتر است شکل بطری از نمای جانبی بررسی شود. بخش هایی مانند شانه بطری، گردن، فرورفتگی ها و پایه ممکن است باعث شوند یک ارتفاع یکسان در تمام قسمت های بطری قابل استفاده نباشد. از این رو برای بطری های با اشکال پیچیده بهتر است پیش از تولید انبوه، نمونه فیزیکی اسلیو آزمایش شود.

فرمول کلی محاسبه عرض لیبل شرینک

برای یک بطری گرد، می توان محاسبه اولیه را به شکل زیر انجام داد:

عرض موردنیاز اسلیو ≈ محیط بطری + مقدار هم پوشانی و تلرانس

و:

محیط بطری = قطر × ۳.۱۴

برای نمونه، اگر قطر بطری ۶ سانتی متر باشد:

۶ × ۳.۱۴ = ۱۸.۸۴ سانتی متر

بنابراین محیط تقریبی بطری ۱۸.۸۴ سانتی متر است و مقدار نهایی اسلیو باید با توجه به نوع فیلم، درصد شرینک، ساختار سیل و الزامات دستگاه اعمال لیبل تعیین شود. برای محاسبه صنعتی دقیق، نمی توان یک درصد ثابت را برای تمام فیلم ها در نظر گرفت؛ زیرا مواد مختلف مانند  PVC، PETG  و OPS رفتار متفاوتی در هنگام حرارت دارند و میزان جمع شوندگی آن ها متفاوت است.

جمع بندی

اندازه گیری لیبل شرینک بطری فقط به محاسبه قطر یا ارتفاع ظرف محدود نمی شود، بلکه باید محیط بطری، بیشترین قطر، ارتفاع ناحیه قابل پوشش، فرم ظرف، میزان جمع شوندگی فیلم، هم پوشانی و شرایط اعمال حرارت هم زمان بررسی شوند. برای بطری های گرد می توان از فرمول «قطر × ۳.۱۴» برای محاسبه محیط استفاده کرد؛ در حالی که برای بطری های غیرگرد، اندازه گیری با نوار کاغذی یا بررسی محیط در چند نقطه روش دقیق تری است.

بهترین روش برای رسیدن به ابعاد دقیق، ترکیب اندازه گیری بطری واقعی + محاسبه مهندسی + ساخت نمونه آزمایشی است. این فرآیند کمک می کند اسلیو شرینک پس از عبور از تونل حرارتی، بدون چروک و پوشش ناقص روی بطری قرار گیرد و طرح چاپی نیز تا حد امکان متناسب با فرم ظرف باقی بماند. اسلیو شرینک به دلیل قابلیت پوشش ۳۶۰ درجه و سازگاری با بطری های دارای فرم های متنوع، گزینه ای مناسب برای ایجاد بسته بندی یکپارچه و جذاب است.