درزگیری فیلم شرینک یکی از مهم ترین مراحل در فرآیند بسته بندی با فیلم های حرارتی است؛ زیرا حتی اگر نوع فیلم، ضخامت و میزان جمع شوندگی به درستی انتخاب شده باشد، کیفیت نامناسب درز کل بسته بندی را تحت تأثیر قرار می دهد. در فرآیند شرینک فیلم ابتدا محصول را در بر می گیرد، سپس درز آن به کمک حرارت بسته می شود و در مرحله بعد با اعمال حرارت، فیلم منقبض و کاملاً به شکل محصول نزدیک می شود. این فرآیند علاوه بر ایجاد ظاهر منظم، از محصول در برابر گردوغبار، رطوبت، خراش و آسیب های ناشی از جا به جایی محافظت می کند.

درزگیری مناسب باید به اندازه ای محکم باشد که در زمان شرینک و حمل و نقل باز نشود؛ اما حرارت بیش از حد نیز نباید باعث سوختگی، سوراخ شدن یا تغییر شکل فیلم شود. بنابراین شناخت روش درزگیری، ویژگی های فیلم و تنظیمات دستگاه برای دستیابی به بسته بندی باکیفیت ضروری است. در این نوشته پس از توضیح درمورد فرایند درزگیری فیلم شرینک، روش ها و عوامل موثر بر آن را مورد بررسی قرار می دهیم و تمام نکات مرتبط را ذکر می کنیم.

تعریف فرایند درزگیری فیلم شرینک

درزگیری فیلم شرینک به فرآیندی گفته می شود که طی آن لبه های فیلم پلاستیکی با استفاده از حرارت به یکدیگر متصل می شوند تا پوشش بسته و یکپارچه در اطراف محصول ایجاد شود. با توجه به نوع فیلم و تجهیزات، این کار ممکن است با دستگاه های سیل حرارتی، دستگاه های  L-Bar، دستگاه های اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک و در برخی کاربردها با تجهیزات حرارتی دیگر انجام شود. فیلم های شرینک با توجه به جنس و ساختار خود، واکنش متفاوتی به حرارت و تجهیزات بسته بندی دارند.

نکته مهم این است که درزگیری با شرینک کردن یک مرحله واحد نیست. ابتدا درز باید به شکل مناسب بسته شود و سپس حرارت شرینک باعث جمع شدن فیلم در اطراف محصول می شود. در واقع کیفیت درز باید در مرحله شرینک نیز حفظ شود؛ زیرا انقباض فیلم نیروی قابل توجهی به محل درز وارد می کند. اگر درز ضعیف باشد، ممکن است پس از عبور از تونل حرارتی باز شود یا دچار پارگی گردد.

مهم ترین انواع فیلم برای درزگیری

انتخاب فیلم تأثیر مستقیمی بر کیفیت درزگیری دارد. فیلم های شرینک معمولاً از موادی مانند PVC، پلی الفین یا پلی اتیلن تولید می شوند و هرکدام رفتار حرارتی و مکانیکی متفاوتی دارند.

• فیلم POF: پلی الفین به دلیل شفافیت بالا، انعطاف پذیری، مقاومت مناسب در برابر پارگی و سوراخ شدن و عملکرد خوب در درزگیری، یکی از گزینه های پرکاربرد است. این فیلم برای بسته بندی محصولات مصرفی، مواد غذایی و کالاهای فروشگاهی کاربرد زیادی دارد.
• فیلم PE: پلی اتیلن معمولاً ضخیم تر و مقاوم تر است و برای محصولات سنگین، بسته های چندتایی، پالت ها و کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال شفافیت آن معمولاً از POF پایین تر است و رفتار شرینک آن نیز متفاوت است.
• فیلم  PVC: این نوع فیلم شفافیت خوبی دارد و در برخی کاربردهای بسته بندی و اسلیوهای شرینک استفاده می شود. این فیلم نسبت به POF انعطاف پذیری کمتری دارد و کنترل حرارت در هنگام استفاده از آن اهمیت بیشتری پیدا می کند. همچنین حرارت دهی بیش از حد PVC ممکن است باعث ایجاد بخارات نامطلوب شود.

مراحل صحیح درزگیری فیلم شرینک

برای دستیابی به درز محکم و یکنواخت، فرآیند درزگیری باید به صورت کنترل شده انجام شود. ابتدا فیلم با ابعاد مناسب برش می خورد و محصول در موقعیت صحیح قرار می گیرد. سپس لبه های فیلم روی یکدیگر قرار می گیرند و توسط المنت یا سیستم سیل دستگاه تحت فشار و حرارت قرار می گیرند. پس از ایجاد درز، بسته وارد مرحله شرینک می شود تا فیلم با حرارت مناسب منقبض شود.

در دستگاه های  L-Bar، تیغه یا المنت حرارتی معمولاً دو لبه فیلم را هم زمان برش می دهد و به یکدیگر متصل می کند. کیفیت این مرحله به عواملی مانند دمای المنت، زمان تماس، فشار، سرعت دستگاه و ضخامت فیلم وابسته است. بنابراین نمی توان دمای ثابتی را برای تمام فیلم های شرینک مناسب دانست. تنظیمات باید بر اساس گرید فیلم و توصیه تولیدکننده انجام شود.

عوامل مؤثر بر کیفیت درزگیری

دما یکی از مهم ترین پارامترهای درزگیری است. اگر دما پایین باشد، لایه های فیلم به اندازه کافی نرم نمی شوند و اتصال ضعیف شکل می گیرد. در مقابل حرارت بیش از حد باعث سوختگی، ایجاد سوراخ، نازک شدن محل درز یا چسبیدن فیلم به المنت می شود.

زمان تماس حرارتی نیز اهمیت زیادی دارد. حتی اگر دما درست تنظیم شده باشد، زمان بسیار کوتاه ممکن است اتصال ناقصی ایجاد کند. از طرف دیگر تماس طولانی فیلم را بیش از حد ذوب یا تخریب می کند. بنابراین زمان و دما باید در کنار یکدیگر تنظیم شوند.

فشار و وضعیت مکانیکی فک درزگیر عامل مهم دیگری است. فشار ناکافی باعث می شود دو لایه فیلم تماس کامل نداشته باشند؛ در حالی که فشار بیش از حد ممکن است فیلم را در محل درز آسیب پذیر کند. تمیزی و سلامت المنت، تیغه و سطوح تماس نیز باید به طور مرتب بررسی شود.

ضخامت فیلم نیز مستقیماً روی فرآیند اثر دارد. افزایش ضخامت معمولاً به انرژی حرارتی بیشتری برای ایجاد درز مناسب نیاز دارد، اما انتخاب فیلم ضخیم تر همیشه به معنی بسته بندی بهتر نیست. ضخامت باید بر اساس وزن محصول، میزان مقاومت موردنیاز، شرایط حمل و نقل و نوع دستگاه انتخاب شود.

جمع بندی

درزگیری فیلم شرینک مرحله ای اساسی در فرآیند بسته بندی حرارتی است و کیفیت آن به ترکیبی از نوع فیلم، ضخامت، دما، زمان تماس، فشار، سرعت خط و شرایط شرینک بستگی دارد. POF معمولاً برای کاربردهایی که شفافیت، انعطاف پذیری و کیفیت ظاهری اهمیت دارد گزینه مناسبی است، در حالی که PE به دلیل استحکام بالاتر بیشتر در بسته بندی های سنگین و صنعتی کاربرد دارد و PVC نیز برای برخی کاربردهای خاص مورد استفاده قرار می گیرد.